…Emily a thuiscint go maith. Scéal bríomhar, greannmhar soineanta is ea Dialann Emily Porter - An Jailtacht le Richie Conroy, an chéad saothar dátheangach de chuid Leabhair COMHAR. Scríbhneoir scripte is ea Conroy, a oibríonn ar go leor clár teilifíse agus scannán don aos óg. Is é Dialann Emily Porter - An Jailtacht…
…bhfeicfinn. Is iomaí locht a bhí agus atá agam air, ach tá mé thar a bheith buíoch go bhfuil pobal léitheoirí aimsithe aige. Bím thuas seal thíos seal ó thaobh an mhisnigh de agus tugann an t-aitheantas seo uchtach dom agus mé ag iarraidh an leabhar nua a chríochnú. …
…aimsithe ag Laoighseach Ní Choisdealbha in Solas Geimhridh , rud is léir ón dán óna bhfuarthas teideal an chnuasaigh: Seasc, gan lao lena taobh: amharcaim frí fhuinneog an tí ar an bhó a chuirfear chun báis le bolta agus faobhar scine amárach faoi sholas íseal an gheimhridh. Ainneoin go dtarraingíonn sí chuici…
…caillte acu agus go bhfuil a maicín, Shane, cúig bliana d’aois, ina charachtar álainn. Tugann sé áilleacht agus soineantacht an pháiste faoi deara, déanann sé machnamh ar bhogadh isteach sa teach den chéad uair lena bhean agus ar an oíche gur bhuail sé léi don chéad uair. Tá cur síos…
…caillte aici. Ar a laghad ar bith, ní raibh deifir a thuilleadh uirthi. Shocraigh sí go bhfanfadh sí go mbeadh deis ag an mbean eile imeacht as an áit ach chrom sí síos féachaint an bhféadfadh sí spléachadh a fháil uirthi. Níor éirigh léi mórán a fheiceáil agus gan ach spás…
…caillte ar chor ar bith, ach ar an bhealach cheart. Ní raibh sé fada ón chnocán anois, ón chloch theorann a bhí dá mhealladh anois. Tháinig sé a fhad leis agus chuala tafann an mhadaidh thíos i gclós an tí. Níorbh fhada sula raibh sí tagtha chuige, mearbhall uirthi agus…
…chaillte i lár an bhóthair. Sa spéir os a chionn, bhí préacháin ag caoineadh, iad gléasta i gceart don ócáid. Éan dá bpobal féin ar lár. Beirt ina seasamh ar chuaille solais ag amharc síos. Sheachain bus an t-éan marbh, ach rinne roth an chairr ina dhiaidh cleití agus…
…caillte Tógaim ar Phangur Bán é, ní an fonn chun pinn ach an gean atá agam ar chait. Tá mé ag déanamh go bhfuil an dán, Pangur Bán, ar cheann de na chéad phíosaí a léann mórán againn sa tSean-Ghaeilge, an chéad phíosa litríochta, píosa spraoi, lán daonnachta, scríofa…
…caillte ó aimsir Stailín. Cás eile den choincheap pailimseist atá romhainn anseo, seanfhírinne a feiceann solas an lae faoi dheireadh, nuair a bhaintear a cumhdach mealltach di. Ní hionann sin agus a rá nach bhfuil mairtíreacht dhian ag baint le cúis litríochta agus teanga na hÚcráine. Ba roicéad Rúiseach a mharaigh…
…aimsithe idir Dmitry Kozak, toscaire na Rúise chun na hÚcráine, agus ionadaithe de chuid na Rúise. Agus arís feicimid go bhfuil an Rúis ar lorg réiteach síochánta a aimsiú. Is ansin a thagann Boris Johnson ar an láthair chun an chaidhp bháis a chur ar an dóchas deiridh síochána sin fosta…
…aimsithe aige. Ag an léitheoir an bhreith ina thaobh sin. Chomh maith leis sin, bhí sé i gceist aige dearadh na hirise a athnuachan, agus ar ábharaí an tsaoil bhí ealaíontóir ar lic an dorais aige a bheadh lán-ábalta an cuidiú ba ghá dó a chur ar fáil: Úna…
…caillte san aistriúchán agus mé ag obair i nGaeilge, mar gheall ar mo chumas teanga féin. Cé go bhfuil sé i gceist agam leabhair a scríobh i nGaeilge amach anseo, tá sé mar aidhm agam mo dhícheall a dhéanamh mar ealaíontóir urraim a léiriú don teanga. Déanaim miontaighde ar na topaicí…
…Caillte i gConamara’ do léitheoirí. Cnuasach iontach eile é Mná ó pheann Dhaithí Uí Mhuirí, gearrscéalaí nach bhfaigheann an gradam atá tuillte aige. Is é The Ministry of Time le Kaliane Bradley an t-úrscéal Béarla is mó a thaitin liom i rith na bliana idir phlota, stíl agus réimse…
…caillte go buan ag an mBreatain ar an gcuid is mó d’Éirinn, agus bhí smacht caillte acu ar scéal 1916. Sa leagan de scéal an Éirí Amach a bhfuil aithne air in Éirinn, go hidirnáisiúnta agus fiú sa Bhreatain féin, ní fhéadfaí a rá gurbh í an Bhreatain a scríobh…
…caillte ina ‘chime mar chách’ i bPáras agus é ina fhear fásta agus é fós ag lorg a chló féin. Aistriúchán báúil agus brónach é seo a thug Duais de Bhaldraithe leis i mbliana agus a d’fhág le lón machnaimh mé. Ar deireadh, bhí mé cíocrach mo lámh a leagan…
…chaillte” a bhí sa pholasaí nua. Níl raibh sprioc ná plean ar leith luaite sa pholasaí maidir le bunéileamh na n-eagraíochtaí – go mbunófaí tuilleadh scoileanna lán-Ghaeilge chun freastal ar an éileamh ar an ngaeloideachas. Cúrsaí Ealaíona agus Cumarsáide Bhuaigh an scannán Kneecap gradam ag na BAFTAs i Londain…
…caillte Ar an bpáipéar Imithe as radharc isteach sna fallaí In éineacht le hanáil na gcolainneacha te Agus le ceol rince dearmadta Ag an am céanna tugann spléachadh Jan Erik tuiscint nua dhúinn ar an gcomhartha seanchaite seo atá dofheicthe i ngnáthshaol gnóthach phobal na cathrach. Cuireann sé an rud atá…
…caillte i muirnéis a chéile. Níl éinne ag breathnú suas… Ar maidin táim ag féachaint ar scéalta nuachta: - Tugann buaiteoir Nobel rabhadh faoi tsunami de A.I. - Scriosfaimid an Liobáin go talamh! -Saineolaí aeráide ar an teilifís: Breathnaíonn sé síos Uireasa focail ar feadh nóiméad… Deor thochtmhar ag tuar neamhchoitiantachta na stoirme…
…caillte go deo don Ghaeltacht bhídeach seo, a bpáistí ag freastal ar scoileanna Béarla sa Chlais Mhór, sa tSráidbhaile, i nDún Garbhán agus iad scaipthe ar fuaid an chontae i measc phobail labhartha Béarla eile. Tá glúin eile ag teacht in inmhe ón shin agus an Comhlucht Forbartha fós i mbun…
…caillte fós. Tá an freasúra ag cur go láidir i gcoinne na gciorruithe a d’fhógair an rialtas, agus gan dabht ní éireoidh seisear foirne an Léinn agus an 40 mac léinn as a gcuid iarrachtaí an chéim a shábháil. Mar sin féin, cuireann sé ísle brí orm go bhféadfadh…
…aimsithe. Thosaigh mé ag dul síos i bpoll éigin eile cúpla mí ó shin (mar is gnáth) agus tháinig mé ar alt le Anna Heussaff, ‘Idir Teangacha’ a foilsíodh in Comhar mí Mheán Fómhair. San alt seo, rinne sí tagairt de thuarascáil dá cuid féin a scríobh sí in 2011 agus…
…caillte - tá a saol ceangailte go dlúth le saol a clainne anois, agus a féiniúlacht mar dhuine athraithe dá bharr. Ar deireadh, cuirtear an brúitín ar phlátaí na bpáistí – tugtar aitheantas anseo don tslí a dtugann an mháthair cuid shuntasach di féin dá clann. Braitheann sí nach bhfuil an duine…
…caillte: ‘níl ar chumas éinne na fuaimeanna a aithris. Níor deineadh aon taifead.’ I ndán Chedid, is le ceist a chríochnaíonn sí an dán: ‘Cén dún lomnocht inar chóir dom mo cholainn a dhaingniú | Ionas go dtiocfaidh an glór an athuair |An glór atá ar aon bhriathar lem anam?’ Is léir…
…aimsithe aici. Is ansin a fheictear na cosúlachtaí idir Lúna agus cuma a Mamaí agus í óg. Críochnaíonn an scéal scríofa leis an mbeirt sa mheaisín ama tar éis do Lúna an cnaipe a bhrú. Buntáiste an phictiúrleabhair ná gur féidir an-tairbhe a bhaint as léaráidí chun an scéal…
…aimsithe go fóill í? Tá athrú ó bhonn tagtha ar thírdhreach litríocht na Gaeilge ó leag Mhac an tSaoi, Maude, agus Ní Dhomhnaill agus scríbhneoirí eile nach iad na clocha coirnéil do na scríbhneoirí mná a thiocfadh ina ndiaidh. San eolaire atá curtha le chéile ag Aontas na Scríbhneoirí Gaeilge…
…Emily McEwan (Gàidhlig) mar aon le Jonathan Morris, Sam Parker & Cathryn Charnell White (Cymraeg), mar shampla.) Mar fhocal scoir, is léir go gcabhraíonn rannpháirtíocht an phobail le méadú réimse i dtéarmaíocht LADTA+ a chur chun cinn. Gan idirghabháil ó eagraíochtaí oifigiúla, áfach, is srianta a bhíonn éifeacht, leanúnachas agus…
…caillte ag aontachtaithe, arsa Empey in agallamh san Belfast Telegraph le déanaí. Chuir an DUP an tacaíocht sin amú san Tionól agus I measc an phobail, dar leis. Chaill aontachtaithe a móramh in Stormont in 2017 nuair a thit vóta an DUP, an UUP agus TUV go 43%. Chaill siad…
…aimsithe aige, ‘Ní aistritheoir a bhí ann de réir nádúir, ach fear béaloidis. B’fhearr leis go mór fada a bheith ag plé le hamhráin agus scéalta agus gnásanna traidisiúnta ná a bheith ag iarraidh Gaeilge na leabhar a chur ar imeachtaí Choimisiúin na hEorpa.’ Cinnte, ní hionann Gaeilge na leabhar…
…caillte. Cé mise anois? An gcaithfidh mé post a fháil? Mar a deir m’athair agus é ag breathnú ar na saoithíní a chuir sé ar an tsaol: ‘twenty years of university between youse and not wan of youse has a job yet!’ Cad is féidir liom a rá? An bhfuil…
…aimsithe aige. Cúpla uair ina dhiaidh sin (agus dar leis chaith sé an t-am ar fad ag siúl na comharsanachta), leaindeáil sé isteach an doras tosaigh agus é ag béiceadh ‘fanned the flames to life’! Bhuel . . . ba leor é, agus toisc gurb é an t-aon chonstaic shuntasach a bhí…
Is scriptscríbhneoir é Richie Conroy a oibríonn ar go leor cláracha teilifíse agus scannáin don aos óg. Tá gearrscéalta a scríobh sé foilsithe sa leabhar Saibhreas (Mentor Press). Is é Dialann Emily Porter: An Jailtacht a chéad úrscéal.
